Sidebar

17
Сб, апр

«Беларускі дзіцячы фальклор»

ШРИФТ
  • Минимальный Мелкий Средний Большой Максимальный
  • По умолчанию Helvetica Segoe Georgia Times

Краязнаўчы цэнтр запрашае пазнаёміцца з кнігай «Беларускі дзіцячы фальклор» (выдавецтва «Беларусь», 1994).

Зборнік уключае некалькі раздзелаў, дзе прадстаўлены амаль усе жанры беларускага музычнага фальклору для дзяцей. У першы раздзел уваходзяць калыханкі, лічылкі, дражнілкі, жартоўныя песні. Апрацоўкі народных песень выкананы выдатнымі беларускімі кампазітарамі М. Чуркіным, М. Аладавым, Р. Пукстам, С. Палонскім, А. Туранковым і іншымі. Арыгінальныя аўтарскія творы напісаны на фальклорнай аснове.
Тут ёсць раздзел, які ўключае гульні, народныя казкі, загадкі, прымаўкі, прыказкі.

 



ДОЖДЖЫК
Дожджык, дожджык
                          не мачы
Дзетак з саду не гані,
Бо мы хочам пагуляць,
Абручыкі пакатаць.

Дожджык, дожджык
                          не мачы
Дзетак з саду не гані,
Бо мы хочам пагуляць
Ды пясочак пакапаць.

Дожджык, дожджык
                          не мачы
Дзетак з саду не гані,
Бо мы хочам пагуляць
Ды з мячамі паскакаць.

Дожджык, дожджык
                          не мачы
Дзетак з саду не гані,
Бо мы хочам пагуляць
Ды конікаў запрагаць.


ТАДЗЕЙ-ДАБРАДЗЕЙ
Тадзей-дабрадзей, забаўляй дзяцей!
Ганяй птушачак з-пад макушачак.
Не дзяўбі пясок і не бегай наўскок.
На дарозе пясок збірай у гаршчок.

БЕГАЎ ЗАЙЧЫК ШЭРАНЬКІ
Бегаў зайчык шэранькі
     Ля ракі,
На яго наскочылі
     Два ваўкі.

Паляўнічы зайчыка
     Ўратаваў,
Ён лясных драпежнікаў
     Пастраляў.

Уцякаў той шэранькі
     З усіх ног,
Не глядзеў ні сцежак ён,
     Ні дарог.

І хваліцца ў лесе ён
     Так пачаў:
– Двух ваўкоў ля рэчкі я
     Разарваў.

«Ужо ў першыя гады жыцця дзіцяці, гады вострай успрымальнасці, фарміруюцца тыя пачуцці, рысы характару, якія звязваюць яго са сваім народам. Родная мова, якую засвойвае дзіця, знаёмячыся з народнымі песнямі, казкамі, гульнямі, з’яўляецца тым падмуркам, на якім вырастае потым пачуццё любові да свайго краю.
У сувязі з тым, што музыка і мова маюць некаторыя агульныя якасці (рытм, тэмп, мелодыя і інш.), музыка здольна ўздзейнічаць на працэс фарміравання мовы. Як вядома, ранні ўзрост з’яўляецца найбольш спрыяльным перыядам для фарміравання мовы дзіцяці. таму самы каштоўны матэрыял у гэтай справе – беларускі музычны фальклор, вусна-паэтычная творчасць народа.
Свет казак, песень, гульняў зразумелы дзецям з маленства, таму што адпавядае іх светаўспрыманню, мысленню. Вобразы гэтых твораў выхоўваюць у іх мужнасць, дабрыню, высакароднасць пачуццяў, спрытнасць, кемлівасць і многія іншыя якасці.
З інтарэсам успрымаюць дзеці кароткі змест прымавак, дражнілак, казак, калыханак. Іх мова становіцца больш выразнай, рухі свабоднымі, арыентацыя ў прасторы ўпэўненай» (з артыкула А. Аляхновіча, М. Рахчэева).

КАЛЫХАНКА
Люлі, люлі, люлі,
Прыляцелі куры.
Селі на варотах
У чырвоных ботах.
Сталі гуркатаці,
Нечага ім даці.

Дала б я ім бобу,
Не маю ні дробу.
Дала б я ім аўса.
Да не маю каўша.
Дала б ім гароху,
Не маю ні троху.

2021-04-05